Prokuplje obeležilo Dan oslobođenja, odata počast herojima Drugog svetskog rata

1
U Prokuplju obeležen Dan oslobođenja u Drugom svetskom ratu; Foto: N. Đ.

Polaganjem cveća na spomen-obeležje palim borcima u Narodnooslobodilačkom ratu od 1941. do 1945. godine, u Prokuplju je obeležen 9. oktobar, dan kada je grad oslobođen u Drugom svetskom ratu. Odata je počast herojskim Topličanima koji su hrabro stali u odbranu svoje zemlje i borili se za slobodu.

Kako bi oslobodili svoje drugove, partizani iz Toplice su na današnji dan pre 82
godine organizovali oružani napad na Prokuplje, a taj napad bio je među prvim
narodnim pobunama protiv nemačkih okupatora.

Obeležavanje na platou ispred zgrade Prokuplja; Foto: Grad Prokuplje

U napadu na tadašnji fašistički zatvor i komandu okupatorskih snaga ljudi su oslobođeni iz zatočeništva i Prokuplje je oslobođeno. Samo tokom Drugog svetskog rata svojim životom je slobodu platilo oko 30.000 Topličana. Zato se sa velikom tugom sećamo boraca koji su dali živote za slobodu našeg grada braneći svoju zemlju od mnogo brojnijeg i nadmoćnijeg neprijatelja – rečeno je između ostalog na obeležavanju godišnjice.

Vence na Spomenik palim borcima položili su predstavnici SUBNOR-a, grada
Prokuplja, Vojske Srbije, Topličkog upravnog okruga, Policijske uprave i
mnogobrojne boračke organizacije.


Štab nemačke komande bio u prokupačkoj Gimnaziji

Inače, početkom Drugog svetskog rata, Prokuplje, 10. aprila 1941. godine
osvaja 11. nemačka oklopna divizija, čiji jedan bataljon okupirao Kuršumliju, a
jedna četa Blace.

Mural pronađen na zidu tokom rekonstrukcije Gimnazije; Foto: Privatna arhiva

Nemci su po ulasku u Prokuplje svoj štab smestili u prostorijama sadašnje Gimnazije. U toj zgradi su ostali do 11. septembra, kada je u Kuršumlijskoj Banji sklopljen dogovor sa četnicima, nakon čega su oni napustili grad, a četnici Koste Pećanca ušli u Prokuplje – podseća Drako Žarić, istoričar.

Tragovi njihovog boravka u prokupačkoj školi pronađeni su tokom 2021.
godine kada je rađena rekonstrukcija Gimnazije, a na zidovima majstori su
otkrili murale nemačkih vojnika pored topa, siluete koja podseća na lik Adolfa
Hitlera i natpise na nemačkom.

Otpor okupatoru otpočeo je od prvih dana, a već 3. avgusta 1941. godine u
Ajdanovcu je formiran Toplički partizanski odred na čijem je čelu bio Ratko
Pavlović Ćićko, unuk vojvode Peke Pavlovića i iskusni borac iz Španskog
građanskog rata, dok je Kosta Milovanović Pećanac na planini Sokolovici
osnovao „Gorski štab“ i četničke jedinice, ali se ubrzo pridružio nemačkoj
vojsci.

Partizani su uspeli da oslobode Prokuplje 9. oktobra 1941. godine i na kratko
uspostave saradnju sa četnicima, a Prokuplje je ostalo jedini slobodan grad na
jugu Srbije do početka 1942. godine.

Toplica je tokom Drugog svetskog rata iznedrila 20 narodnih heroja.

Prethodni tekstVeliki broj ljudi završio u prokupačkoj bolnici nakon proslave u okolini Žitorađe
Sledeći tekstPomoćnik gradonačelnika Prokuplja ličnim primerom pokazao kako rešavati nezadovoljstvo radom službi

1 KOMENTAR

  1. Ni to nisu mogli da sacuvaju nesposibni ljudi koji se postavljaju u skolstvu, vazno da slusaju. SNS je unistila sve institucije ovog sistema, od lokalnih do republickih.

POSTAVI ODGOVOR

Unesite svoj komentar!
Unesite svoje ime